Setki owiec, dźwięk pasterskich dzwonków, bacowie i juhasi, pienińska muzyka, regionalne smaki, a do tego jesienne Pieniny oglądane ze szczytu Palenicy. Od 8 do 10 października warto zaplanować weekend w Szczawnicy. Tegoroczny Redyk Jesienny potrwa trzy dni, a jednym z jego najważniejszych miejsc będzie plac przy dolnej stacji kolei PKL Palenica. Wydarzenie wspiera Grupa PKL w ramach programu „PKL Pasje górą!”.
Są takie górskie tradycje, których najlepiej nie oglądać na zdjęciach, ale zobaczyć je na własne oczy. Jesienny Redyk w Szczawnicy zdecydowanie do nich należy.
Od 8 do 10 października 2026 roku uzdrowisko stanie się miejscem spotkania baców, juhasów, mieszkańców i turystów. Będą kierdle owiec przechodzące ulicami miasta, pasterskie dzwonki, regionalna muzyka, warsztaty, rękodzieło i tradycyjna kuchnia. Tegoroczna edycja ma dodatkowy wymiar – rok 2026 został ogłoszony przez ONZ Międzynarodowym Rokiem Pastwisk i Pasterzy. Redyk może być głównym punktem jesiennego weekendu w Szczawnicy, ale warto zostać tu dłużej i zobaczyć więcej – wjechać na Palenicę, ruszyć rowerem wzdłuż Dunajca i potraktować okolice dolnej stacji kolei PKL jako bazę i punkt startowy do poznawania Pienin i regionalnych wydarzeń.
Redyk, czyli tradycja starsza niż turystyka w Pieninach
Historia pasterstwa w Pieninach sięga co najmniej XV wieku i wiąże się z przybyciem na tereny Karpat ludności wołoskiej. Kultura wołoska wywarła duży wpływ na sposób gospodarowania w górach, wypas owiec, ale także na miejscowe zwyczaje, kuchnię, muzykę i krajobraz.
Przez kolejne stulecia rytm życia mieszkańców gór wyznaczał naturalny kalendarz pasterski. Wiosną owce wyruszały na hale, gdzie pod opieką baców i juhasów spędzały miesiące wypasu. Jesienią wracały do miejscowości i gospodarstw. Temu właśnie służył redyk.
W tradycyjnym kalendarzu pasterskim rozpoczęcie wypasu wiązano z dniem św. Wojciecha – 23 kwietnia, natomiast jego zakończenie przypadało w okolicach dnia św. Michała – 29 września.
Jesienny redyk owiec nazywany w gwarze regionalnej „osod” nie był więc wymyślonym widowiskiem, lecz naturalnym finałem całego sezonu pracy na hali i powrotem do gospodarstw z gór. Do tego dziedzictwa nawiązuje współczesny Redyk Jesienny w Szczawnicy. Owce, bacówki, hale i pasterskie tradycje przez stulecia współtworzyły krajobraz i kulturę Pienin. Dziś redyk pozwala zobaczyć tę historię jako żywą część regionalnej tożsamości.
Jesienny Redyk w Szczawnicy
Palenica – naturalny punkt weekendu w Szczawnicy
Centrum wydarzeń jest mocno związane z Palenicą. W czwartek i piątek głównym miejscem spotkań będzie plac przy dolnej stacji kolei PKL Palenica, położony w centrum Szczawnicy.
Sama kolej ma już ponad trzy dekady historii. Została uruchomiona w 1991 roku i stała się jednym z ważnych elementów rozwoju turystycznej oferty Szczawnicy. Początkowo na szczyt prowadziły dwuosobowe krzesełka, a w 2005 roku zastąpiła je czteroosobowa kolej.
Dziś Palenica jest jednym z najbardziej charakterystycznych punktów Szczawnicy i dogodnym miejscem rozpoczęcia wycieczki w Małe Pieniny. Podczas weekendu z Redykiem warto więc połączyć spotkanie z pienińską tradycją z wjazdem koleją na wysokość 722 m n.p.m. Podróż trwa około pięciu minut, a ze szczytu otwierają się widoki na Pieniny, Beskidy i Gorce, a przy dobrej pogodzie również na Tatry.
Co robić na Palenicy podczas weekendu z Redykiem?
Najprostszy plan można zamknąć w formule: redyk na dole, Pieniny na górze. Przed rozpoczęciem wydarzeń albo pomiędzy kolejnymi punktami programu warto wjechać koleją krzesełkową na Palenicę. Z górnej stacji można przejść w stronę pobliskiej Szafranówki – 742 m n.p.m., w jej rejonie znajduje się węzeł szlaków prowadzących dalej przez Małe Pieniny. Przy dobrej pogodzie można stąd ruszyć grzbietem m.in. w stronę schroniska pod Durbaszką i Wąwozu Homole. Jeżeli zależy nam na krótszej wycieczce, Palenicę można potraktować jako punkt widokowy i po spacerze zjechać koleją do centrum Szczawnicy.
"Owczy zawrót głowy" - kreatywne warsztaty i animacje na Palenicy
Jesienny redyk będzie nie tylko wyjątkowym spotkaniem z tradycją pasterską na ulicach Szczawnicy. Atrakcji będzie można doświadczyć również na szczycie Palenicy.
W piątek, 9 października, w godz. 12:00–16:00 przy górnej stacji w ośrodku PKL Palenica odbędzie się „Owczy zawrót głowy” – pełne regionalnych inspiracji animacje i aktywności dla całych rodzin.
W programie znajdą się m.in. opowieści o owcach i redyku, zabawy, konkursy oraz kreatywne warsztaty dla dzieci, podczas których najmłodsi przygotują własnoręczne pamiątki. O godz. 13:00 i 14:30 zaplanowano również spacery z przewodnikiem w kierunku Szafranówki. Ich uczestnicy poznają historię wypasu owiec, pasterstwa oraz związane z nimi tradycje regionalne. Wszystkie te atrakcje będą dostępne w ramach biletu na przejazd koleją krzesełkową na Palenicę.
Czwartek: zajrzyj do „Żywej Bacówki”
Redyk rozpocznie się w czwartek, 8 października, Dniem Kultury Pasterskiej „Żywa Bacówka”. Przy dolnej stacji kolei krzesełkowej w ośrodku PKL Palenica stanie mobilna bacówka i symboliczna zagroda z owcami. Będzie można spotkać baców, posłuchać historii o pracy na hali oraz zobaczyć tradycyjne sposoby wytwarzania serów – bundzu, oscypków, redykołki.
W programie znalazły się także prezentacje związane z kulturą pasterską, warsztaty, pokazy i zajęcia edukacyjne. To szczególnie dobry dzień dla rodzin z dziećmi – pozwalający zobaczyć, że za widowiskowym przemarszem owiec kryje się codzienna praca, wiedza i tradycja przekazywana przez kolejne pokolenia.
Piątek i sobota: redyk bacy Józefa Klimowskiego i Andrzeja Majerskiego
9 października przez Szczawnicę przejdzie redyk bacy Józefa Klimowskiego. To część długiej, pieszej wędrówki pasterskiej prowadzącej z Beskidu Niskiego w kierunku Podhala. Towarzyszący temu dzień w Szczawnicy będzie okazją do poznawania regionalnej kultury, kuchni i rękodzieła. Warto przyjechać wcześniej, rozpocząć dzień w okolicy dolnej stacji ośrodka PKL Palenica, wjechać koleją na szczyt i zobaczyć jesienne Pieniny, a następnie wrócić do centrum na wydarzenia redyku.
Kulminacja pasterskiego weekendu nastąpi w sobotę, 10 października. Tego dnia ulicami Szczawnicy przejdzie wielki szczawnicki redyk. Kierdel poprowadzi baca Andrzej Majerski wraz z juhasami i psami pasterskimi.
Setki owiec, dźwięk dzwonków i góralska muzyka tworzą widowisko, które stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych jesiennych wydarzeń w Szczawnicy.
Redykowi będzie towarzyszył rozbudowany program muzyczny. Wystąpią regionalne zespoły i kapele, w tym Nasa Gròmada ze Szczawnicy, Zespół Jana Malinowskiego, Z Doliny Grajcarka / Pieniński Oddział Związku Podhalan w Szczawnicy, Kapela Jaworcanie, Kapela Śmiałki oraz Chór Polskiego Stowarzyszenia Flisaków Pienińskich. Na scenie pojawią się również Basia Giewont, Jedla, Dikanda, Pogwizdani oraz BUM BUM ORKeSTAR, a finałem będzie koncert zespołu Pectus.
Jesienny Redyk w Szczawnicy
PKL Pasje górą! – tradycja jako część lokalnej tożsamości
XI Redyk Jesienny w Szczawnicy otrzymał wsparcie w ramach programu grantowego „PKL Pasje górą!”. Jednym z celów programu jest wspieranie lokalnych inicjatyw oraz pielęgnowanie kultury i tradycji miejsc, w których działają ośrodki Grupy PKL.
W Szczawnicy szczególnie dobrze widać, że góry to znacznie więcej niż krajobraz. To także ludzie, którzy od pokoleń w nich żyją, ich praca, muzyka, zwyczaje i tradycje. Redyk pozwala zobaczyć tę historię w najbardziej bezpośredniej formie – kiedy po sezonie spędzonym na halach owce ponownie schodzą do doliny.
Jak zaplanować weekend? Palenica jako baza na cały weekend
Jeżeli na Redyk przyjeżdżamy na dwa lub trzy dni, wygodną bazą może być okolica dolnej stacji kolei PKL na Palenicę. Tuż obok znajduje się Willa pod Kolejką, a w tym samym miejscu działa Restauracja Pod Kolejką. Położenie w centrum Szczawnicy pozwala łatwo dotrzeć zarówno na wydarzenia związane z Redykiem, jak i ruszyć na Palenicę czy w stronę pienińskich tras spacerowych i rowerowych.
Weekend można dzięki temu zaplanować bez pośpiechu. Jednego dnia połączyć udział w Redyku z wjazdem koleją na Palenicę i spacerem w kierunku Szafranówki, a kolejnego wybrać się na rower. Przy dolnej stacji działa wypożyczalnia rowerów, co ułatwia zaplanowanie wycieczki także osobom, które przyjeżdżają do Szczawnicy bez własnego sprzętu.
Dobrym kierunkiem na spokojniejszą przejażdżkę jest trasa prowadząca ze Szczawnicy wzdłuż Dunajca, Drogą Pienińską w stronę granicy ze Słowacją. Wycieczkę można dopasować do czasu i kondycji, dzięki czemu rower może być zarówno głównym punktem dnia, jak i uzupełnieniem pobytu pomiędzy wydarzeniami Redyku. Wszystkie atrakcje dostępne są tutaj bez potrzeby budowania planu pobytu wokół ciągłych przejazdów samochodem.
Grupa PKL zarządza 8 nowoczesnymi ośrodkami w wyjątkowych lokalizacjach na południu Polski. Co roku ponad 4 miliony cieszy się aktywnym wypoczynkiem i tworzy niezapomniane wspomnienia w ośrodkach Grupy PKL, która konsekwentnie rozwija wszechstronną ofertę dla odwiedzających na każdą porę roku, prowadząc ośrodki turystyczne w unikalnych lokalizacjach, m.in. na Kasprowym Wierchu, Gubałówce, w Solinie i na Jaworzynie Krynickiej.
Grupa PKL zapewnia nowoczesny transport kolejami linowymi, infrastrukturę do sportów letnich i zimowych, bazę noclegową i gastronomiczną, angażujące atrakcje multimedialne oraz strefy i parki tematyczne. Właścicielem większościowym PKL jest pośrednio fundusz inwestycji infrastrukturalnych, którego częścią portfela inwestycyjnego zarządza Polski Fundusz Rozwoju S.A. (PFR). PFR jest długoterminowym inwestorem wspierającym rozwój PKL, w tym inwestycje w nowoczesną infrastrukturę turystyczną realizowane z poszanowaniem walorów przyrodniczych regionów i we współpracy z lokalnymi społecznościami.
