15 marca 2026 roku Grupa PKL będzie świętować jubileusz 90-lecia swojej działalności. Historia spółki rozpoczęła się od śmiałego i wizjonerskiego projektu budowy kolei linowej na Kasprowy Wierch – inwestycji zrealizowanej w rekordowym tempie 227 dni. Ten wyczyn inżynieryjny z 1936 roku na zawsze zmienił oblicze polskiej turystyki i stał się początkiem opowieści o marce, która dziś definiuje standardy całorocznego oraz aktywnego wypoczynku w górach.
Historia, która zaczęła się od niemożliwego, dziś świętuje swój wielki jubileusz. 90 lat temu oczy całej Polski zwrócone były ku Tatrom, gdzie tylko dzięki determinacji, sile własnych rąk i w rekordowym tempie – powstała kolej linowa na Kasprowy Wierch. To, co wówczas wydawało się niemożliwe, stało się fundamentem Grupy PKL, która w swoich 8 ośrodkach turystycznych obsługuje przez cały rok ponad 4 miliony gości.
Wizja i determinacja – ludzie, którzy stworzyli legendę
Historia kolei na Kasprowy Wierch to przede wszystkim opowieść o wizjonerach i tysiącach rąk gotowych do pracy w ekstremalnych warunkach. Głównym pomysłodawcą i inicjatorem budowy był inż. Aleksander Bobkowski, ówczesny prezes Polskiego Związku Narciarskiego, wiceminister komunikacji, który w 1926 roku na kongresie w Lahti został wybrany do rady Międzynarodowej Federacji Narciarskiej (FIS). To właśnie dzięki jego zaangażowaniu Zakopane dwukrotnie otrzymało organizację narciarskich mistrzostw świata: w 1929 i w 1939 roku. I to właśnie budowa kolei linowej na Kasprowy Wierch była inicjatywą związaną z planowanymi Mistrzostwami Świata FIS w narciarstwie alpejskim oraz równolegle w narciarstwie klasycznym w 1939 roku w Zakopanem.
Dzięki jego determinacji w lipcu 1935 roku powołano spółkę „Linkolkasprowy”, która miała wybudować i eksploatować kolej na Kasprowy Wierch. To otworzyło drogę do rozpoczęcia prac jeszcze tego samego lata. Bobkowski osobiście nadzorował na Kasprowym Wierchu prace w terenie, mobilizując zespoły do tempa uznawanego do dzisiaj za rekordowe.
Za sukcesem pierwszej w Polsce kolei linowej stali również wybitni profesjonaliści w swoim fachu i jednocześnie miłośnicy Tatr. Wśród nich: inż. Aleksander Kodelski, który w 1935 został prezesem i dyrektorem technicznym spółki „Towarzystwo Budowy i Eksploatacji Kolei Linowej Zakopane (Kuźnice) – Kasprowy Wierch". Aleksander i Anna Kodelscy są autorami projektów architektonicznych, w tym budynków stacji kolei Kasprowy Wierch oraz budynku Wysokogórskiego Obserwatorium Meteorologicznego IMGW-PIBna Kasprowym Wierchu, który jest najwyżej położonym obiektem w Polsce. To także dr Wacław Lewicki – zajmujący się finansami oraz setki robotników, mechaników, kierowców i tragarzy, którzy często pracowali po 14-16 godzin na dobę w śniegu po pas, przy huraganowych wiatrach i niskich temperaturach. Ich wysiłek sprawił, że kolej na Kasprowy Wierch stała się szybko jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskich gór.
Od rekordowych 227 dni do magii całorocznych doświadczeń i emocji
Właściwe prace nad budową kolei linowej ruszyły 1 sierpnia 1935 roku i od początku były wyścigiem z czasem. Całość budowy trwała niespełna siedem miesięcy, co było przedsięwzięciem wyjątkowym na skalę nie tylko całego kraju, ale i Europy. Nawet w standardach alpejskich uznano to za wynik niezwykły.
Powstała kolej pozwalająca dotrzeć wysoko w Tatry wszystkim, którzy wcześniej mogli jedynie pomarzyć o podziwianiu z bliska górskich szczytów.
Jak pisał w 1961 r. ówczesny minister komunikacji Józef Popielas, oddając hołd budowniczym w 25. rocznicę wyjazdu kolei linowej na Kasprowy Wierch: „Ich zapał i upór pomogły przezwyciężyć rozliczne trudności, grożące tej pięknej inicjatywie. Roboty trwały niespełna siedem miesięcy… Prowadzono je nie tylko szybko, ale i nad podziw solidnie.”
To właśnie determinacja inżynierów i projektantów, tragarzy, kierowców, monterów i górali pracujących przy budowie sprawiła, że już w lutym 1936 roku pierwsi pasażerowie dotarli na Myślenickie Turnie, a 15 marca pierwszy wagonik wyruszył z Kuźnic i dotarł na Kasprowy Wierch.
Impuls dla regionu i narodziny polskiego narciarstwa
Budowa kolei linowej na Kasprowy Wierch stała się przełomowym momentem w historii polskiego sportu i turystyki, stanowiąc fundament, bez którego rozwój narciarstwa alpejskiego w naszym kraju byłby znacznie słabszy. Inwestycja ta nie tylko udostępniła Tatry dla turystów, ale stała się bezpośrednim motorem napędowym dla Zakopanego i całego Podhala. Dzięki niej nastąpił gwałtowny rozwój hotelarstwa, gastronomii oraz lokalnej infrastruktury, co już przed wojną uznawano za podstawę sukcesu ekonomicznego regionu.
Udostępnienie kolei linowej na Kasprowy Wierch odegrało w sporcie i rozwoju narciarstwa zjazdowego w Polsce bardzo duże znaczenie, bez niej postęp w tych dyscyplinach byłby znacznie opóźniony. To właśnie jej otwarcie przyczyniło się do powstania pierwszych profesjonalnych tras, umożliwiło regularne treningi wysokogórskie oraz pozwoliło na organizację przedwojennych i prestiżowych Mistrzostw Świata FIS w 1939 roku. Po wojnie Kasprowy Wierch stał się prawdziwą „kuźnią talentów”, wychowując liczne pokolenia polskich narciarzy.
Kolej na Kasprowy była też kluczowa dla pracy ratowników górskich oraz dla funkcjonowania najwyżej położnej stacji meteorologicznej w kraju.
Przez 90 lat kolej PKL na Kasprowy Wierch przewiozła miliony turystów, przyczyniając się do rozwoju Zakopanego, Podhala i całej polskiej turystyki górskiej.
Nowoczesność z szacunkiem dla tradycji
Choć początki PKL są nierozerwalnie związane z Podhalem oraz ikonicznymi inwestycjami w Zakopanem, takimi jak Kasprowy Wierch czy Gubałówka, które stały się fundamentem tożsamości gospodarczej i turystycznej regionu, to przez dziewięć dekad spółka przeszła transformację – z operatora wagoników i przewoźnika w stronę dostawcy lifestylowych doświadczeń turystycznych czasu wolnego.
- Naszą ambicją jest zrównoważony, odpowiedzialny rozwój oparty na jakości, bezpieczeństwie i innowacjach. Chcemy oferować doświadczenia, które odpowiadają na zróżnicowane potrzeby gości, a jednocześnie zapewniają długoterminowy wzrost naszej Grupie. Rozwijamy wszystkie ośrodki PKL, by oferować jak najlepszy program turystyczny związany z każdym miejsc, w których prowadzimy biznes
– mówi Daniel Pitrus, prezes zarządu Grupy PKL.
Świętujemy 90 lat Grupy PKL
Dziś Grupa działa również w innych wyjątkowych górskich lokalizacjach w Polsce: Górze Parkowej i Jaworzynie Krynickiej w Krynicy-Zdroju, Palenicy w Szczawnicy, Mosornym Groniu w Zawoi, Górze Żar w Międzybrodziu Żywieckim oraz w bieszczadzkiej Solinie. Wypracowany dorobek sprawia, że PKL stanowi dziś istotny element tożsamości turystycznej polskich gór oraz regionów. Grupa PKL zgodnie z przyjętą strategią konsekwentnie rozwija nowoczesną ofertę całorocznych atrakcji, jednocześnie pielęgnując dziedzictwo, które przez dekady współtworzyło charakter Podhala, Beskidów, Pienin i Bieszczad. Podejmując decyzje dotyczące dalszego rozwoju, Grupa niezmiennie uwzględnia lokalny oraz historyczny kontekst swojej działalności.
- Wypracowany dorobek oraz społeczne znaczenie Grupy PKL sprawiają, że jej funkcjonowanie stanowi istotny element tożsamości gospodarczej i turystycznej Podhala oraz innych regionów górskich. Jesteśmy jednym z największych pracodawców w regionie i pozostajemy otwarci na realizację inwestycji oraz inicjatyw wspólnie z lokalnymi samorządami
– mówi Daniel Pitrus.
Współczesna oferta to już nie tylko wjazd koleją na szczyt, ale podróż z szeregiem atrakcji i wieloma sposobami spędzenia wolnego czasu. Spółka obecnie zarządza 6 obiektami noclegowymi, 28 punktami gastronomicznymi oraz wiolami atrakcjami takimi jak rozbudowane zaplecze narciarsko-snowboardowe, wypożyczalnie sprzętu sportowego latem i zimą, wieże widokowe, trasy rowerowe, najwyżej położone parki świetlne w kraju, parki rozrywki czy wystawy immersyjne. Grupa dziś jest całorocznym dostawcą czasu wolnego z własnym biurem podróży - PKL Tours.
Spółka stawia na trzy filary: rozwój oferty, inwestycje w nowe lokalizacje oraz doskonałość operacyjną. Planowane jest m.in. zwiększanie obecności na perspektywicznym rynku parków tematycznych, co potwierdził sukces otwartego w 2022 roku ośrodka PKL Solina. Jednym z elementów strategii jest uruchomienie nowoczesnego programu lojalnościowego, który zintegruje klientów we wszystkich kanałach działalności i wesprze sprzedaż krzyżową. Całość działań dopełnia strategia ESG, obejmująca inwestycje w odnawialne źródła energii, dbałość o retencję wody oraz wspieranie lokalnych społeczności poprzez programy grantowe takie jak PKL Pasje górą! czy PolSKI Mistrz.
Mimo upływu 90 lat, Grupa PKL nie zwalnia tempa. Dzięki połączeniu historycznego dziedzictwa z nowoczesnym zarządzaniem, spółka kontynuuje swoją misję lidera odpowiedzialnej turystyki górskiej.
Świętujemy na Kasprowym Wierchu
90 lecie to wyjątkowy jubileusz, dlatego 15 marca Grupa PKL będzie świętować na Kasprowym Wierchu. Zaplanowany został pokaz retro sprzętu narciarskiego, który towarzyszył w tamtych czasach podczas przemierzania tras narciarskich na Kasprowym Wierchu. Natomiast w Restauracji Poziom 1959 będzie można posłuchać ciekawej prelekcji o historii narciarstwa, którą wygłoszą przedstawiciele TOPR. W ośrodku pojawią się pracownicy Grupy PKL w historycznych strojach z epoki. W najwyżej położonej restauracji w Polsce zostanie również zaserwowany jubileuszowy tort, przygotowany specjalnie z myślą o turystach i pasjonatach narciarstwa, którzy tego dnia pojawią się na Kasprowym Wierchu.
To doskonała okazja by w towarzystwie innych miłośników gór, przy filiżance kawy i z widokiem na panoramę Tatr, wspólnie świętować jubileusz Grupy PKL w tym magicznym miejscu.
W pozostałych ośrodkach Grupy PKL, turyści również będą mogli liczyć na słodki poczęstunek.
Zakopiański tydzień urodzinowy na Kasprowym Wierchu
Posiadacze Zakopiańskiej Karty Mieszkańca będą mogli skorzystać z urodzinowej i dedykowanej propozycji związanej z 90 urodzinami Grupy PKL. W terminie od 16 do 20 marca w ramach karty mieszkańca można będzie zakupić 4-godzinne skipassy w cenie 80 zł, a także tourpassy na Kasprowy Wierch w cenie 45 zł oraz skipassy 4 godzinne na stok i snowpark na Górnej Polanie Gubałówka z 50% rabatem - dla dzieci i młodzieży do 15 roku życia oraz młodzieży uczącej się i będącej w wieku 16–18 lat, która pochodzi z terenu powiatu tatrzańskiego.
Grupa PKL zarządza 8 nowoczesnymi ośrodkami w wyjątkowych lokalizacjach na południu Polski. Co roku ponad 4 miliony gości cieszy się dzięki nam aktywnym wypoczynkiem i tworzy niezapomniane wspomnienia. Konsekwentnie rozwijamy wszechstronną ofertę dla odwiedzających na każdą porę roku. Działamy w unikalnych lokalizacjach, m.in. Kasprowy Wierch, Gubałówka, Solina i Jaworzyna Krynicka. Zapewniamy nowoczesny transport kolejami linowymi, infrastrukturę do sportów zimowych i letnich, bazę noclegową i gastronomiczną, angażujące atrakcje multimedialne oraz strefy i parki tematyczne. Dzięki stabilnej kondycji finansowej i wsparciu większościowego akcjonariusza realizujemy ambitne cele rozwojowe, kształtując atrakcyjność turystyczną regionów, w których działamy. Właścicielem większościowym PKL jest pośrednio fundusz inwestycji infrastrukturalnych, którego częścią portfela inwestycyjnego zarządza Polski Fundusz Rozwoju SA (PFR).
